Finanse UE

Aby sfinansować swą politykę, Unia Europejska ma do dyspozycji roczny budżet w wysokości ponad 120 mld EUR. Budżet ten jest finansowany z tzw. „własnych zasobów" UE, które nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 1,24% łącznego dochodu narodowego brutto wszystkich państw członkowskich.

Zasoby te pochodzą przede wszystkim z następujących źródeł:

• ceł na produkty importowane spoza UE, łącznie z opłatami za produkty rolne;
• ułamka podatku VAT nakładanego na towary i usługi na terenie UE;
• składek uiszczanych przez państwa członkowskie w zależności od poziomu ich zamożności.

Budżet na każdy kolejny rok jest częścią siedmioletniego cyklu budżetowego, czyli „perspektywy finansowej." Perspektywy finansowe są sporządzane przez Komisję Europejską i wymagają jednomyślnej aprobaty wszystkich państw członkowskich. Muszą być również negocjowane i uzgodnione z Parlamentem Europejskim. Zgodnie z perspektywą finansową na lata 2007-13, łączny budżet na ten okres wynosi 864,4 mld EUR.

Każdego roku tylko 1% całkowitych zasobów Unii Europejskiej pozwala UE budować naszą wspólną przyszłość i podejmować zobowiązania na arenie światowej. Decyzje o wydatkach podejmowane są w zależności od tego, czy jedno euro zostanie lepiej zużytkowane przez UE czy też przez rządy krajowe. Nacisk kładziony jest na sprostanie wyzwaniom, jakie współczesny świat rzuca naszemu społeczeństwu tak, aby zapewnić lepsze życie obywatelom UE. W związku z tym środki wydaje się przede wszystkim na zmniejszenie różnic gospodarczych i społecznych w UE, promowanie mobilności, którą umożliwiło otwarcie granic wewnętrznych, budowanie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w ramach UE oraz umacnianie różnorodności kulturowej państw członkowskich. Unia wydaje również znaczne sumy poza swymi granicami, ponieważ jej znaczenie gospodarcze i polityczne na świecie oznacza też określone obowiązki na arenie światowej.

System kontroli

Państwa członkowskie nie wypisują jednak czeków in blanco. Oprócz gruntownej analizy planów wydatków na każdy rok, która jest przeprowadzana w ramach procesu ustalania budżetu rocznego, Komisja Europejska, która zarządza budżetem, odpowiada przed Parlamentem z jego realizacji w danym roku. Niezależnie od powyższego, istnieje cały szereg mechanizmów kontrolnych zapewniających równowagę systemu. Wydatki podlegają kontroli wewnętrznej, ocenie zewnętrznej w celu wyciągnięcia wniosków na przyszłość z wydatków zrealizowanych w przeszłości. Są przedmiotem sprawozdań Europejskiego Trybunały Obrachunkowego, który jest niezależnym organem nadzorczym UE. A jeżeli pomimo tych wszystkich zabezpieczeń coś poszło nie tak, wówczas do akcji wchodzi OLAF, czyli Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. OLAF przeprowadza postępowanie wyjaśniające w sprawie środków wydanych w niewłaściwy sposób. Urząd ten współpracuje również ze swoimi odpowiednikami w państwach członkowskich, aby zapobiec przemytowi towarów na koszt budżetu UE. Przemytnicy nie płacą cła przywozowego, które stanowi jeden z kluczowych składników dochodów UE.