• minimalizowania i spowalniania zmian klimatycznych oraz globalnego ocieplenia;

• ochrony naturalnych siedlisk oraz dzikiej fauny i flory;

• rozwiązania problemów związanych z ochroną środowiska i ochroną zdrowia;

• zachowania naturalnych zasobów oraz efektywnego zarządzania odpadami.

Przez cały okres obowiązywania tego programu oraz pięciu wcześniejszych programów, a także w ciągu ponad 30 lat wprowadzania odpowiednich norm, Unia Europejska wdrożyła kompleksowy system ochrony środowiska.

Problemy poruszane w ramach tych programów są różnorakie: hałas, odpady, ochrona naturalnych siedlisk, spaliny, środki chemiczne, wypadki przemysłowe, czystość wody w kąpieliskach, utworzenie europejskiej sieci informacyjnej i pomocowej w sytuacjach kryzysowych, która podejmowałaby działania w przypadku katastrof ekologicznych takich, jak: wyciek ropy lub pożary lasów.

W kontekście planu działań w zakresie ochrony zdrowia i ochrony środowiska na lata 2004-10 przeprowadzono niedawno analizę wpływu zanieczyszczeń na zdrowie. Plan ten stanowi ogniwo łączące politykę z zakresu ochrony zdrowia, ochrony środowiska oraz badań naukowych.

Jednym ze sposobów przeciwdziałania zmianom klimatycznym jest wykorzystywanie naturalnych źródeł energii.

Ustawodawstwo unijne zapewnia ten sam poziom ochrony w całej Unii, ale jest na tyle elastyczne, aby uwzględnić lokalne uwarunkowania. Regulacje są na bieżąco aktualizowane. I tak, na przykład, podjęto decyzję o zmianie regulacji dotyczących chemikaliów i zastąpienie wcześniejszych zasad, które były opracowywane w chaotyczny sposób, jednym systemem służącym do rejestracji, oceny i autoryzacji chemikaliów (tzw. system REACH).

System ten jest oparty na centralnej bazie danych zarządzanej przez nowopowołaną Europejską Agencję ds. Substancji Chemicznych z siedzibą w Helsinkach. Celem tych działań jest zapobieżenie zanieczyszczeniu powietrza, wody, gleby lub budynków, zachowanie różnorodności biologicznej oraz poprawa zdrowia i bezpieczeństwa obywateli UE, przy jednoczesnym zachowaniu konkurencyjności przemysłu europejskiego.

Twórcy Unii Europejskiej słusznie uznali, że przyszły dobrobyt Europy będzie zależał od jej zdolności do pozostania w gronie światowych liderów w dziedzinie technologii. Ponieważ mieli oni świadomość korzyści, jakie niesie ze sobą wspólne realizowanie prac badawczych, już w 1958 r., oprócz EWG, powołali do życia Euratom, czyli Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. Euratom stworzono, aby państwa członkowskie mogły wspólnie wykorzystywać energię nuklearną do celów pokojowych. Powołano Wspólne Centrum Badawcze (WCB) , składające się z dziewięciu instytutów badawczych rozmieszczonych w czterech miejscach: Ispra (Włochy), Karlsruhe (Niemcy), Petten (Niderlandy) i Geel (Belgia).

Jednakże wraz z rozwojem innowacji technologicznych i naukowych, konieczna okazała się dywersyfikacja badań europejskich i zebranie jak największej liczby badaczy i naukowców z różnych dziedzin. Unia musiała znaleźć nowe sposoby finansowania ich pracy i nowe zastosowania przemysłowe dla ich odkryć.

Wspólne działania badawcze na poziomie UE mają być uzupełnieniem programów badawczych prowadzonych na szczeblu krajowym. Unia koncentruje się na projektach, które łączą laboratoria z różnych krajów UE oraz na podstawowych obszarach badań, takich jak kontrolowana synteza termojądrowa (czyli potencjalnie niewyczerpalne źródło energii na XXI wiek). Wspiera również działania w zakresie badań i rozwoju technologicznego w kluczowych gałęziach przemysłu, jak przemysł elektroniczny lub komputerowy, które są narażone na silną konkurencję spoza UE.

Badania naukowe napędzają rozwój ekonomiczny.

Głównym narzędziem finansowania badań naukowych w ramach UE jest seria programów ramowych. Siódmy program ramowy w zakresie badań naukowych i rozwoju technologicznego obejmuje lata 2007-13. Znaczna część liczącego ponad 50 mld EUR budżetu zostanie przeznaczona na takie obszary, jak: ochrona zdrowia, żywność i rolnictwo, technologie informacyjne i komunikacyjne, nauka o materiałach, energetyka, ochrona środowiska, transport, obronność i badania kosmiczne, nauki społeczno-ekonomiczne. W ramach dodatkowych programów będą promowane pomysły, ludzie i zasoby poprzez prace badawcze na granicach nauki, wspieranie badaczy i ich rozwoju zawodowego oraz międzynarodowej współpracy.